สรุปครบ! ภาษีเงินได้นิติบุคคล คืออะไร? ใครต้องจ่าย ยื่นตอนไหน ให้ถูกต้องตามกฎหมาย

สำหรับผู้ประกอบการ เจ้าของธุรกิจ หรือนักลงทุนที่เพิ่งเริ่มต้นจัดตั้งบริษัท การทำความเข้าใจเรื่องภาษีถือเป็นหน้าที่สำคัญทางกฎหมายที่ไม่ควรมองข้าม โดยเฉพาะภาษีเงินได้นิติบุคคล ซึ่งเป็นภาษีหลักที่องค์กรต้องคำนวณ และยื่นชำระแก่กรมสรรพากรตามรอบบัญชี นอกจากนี้ การจัดการภาษีอย่างถูกต้อง ไม่เพียงแต่ช่วยให้ธุรกิจดำเนินไปได้อย่างราบรื่นโดยไม่โดนเบี้ยปรับ หรือเงินเพิ่มย้อนหลัง แต่ยังช่วยให้บริหารจัดการงบการเงินของบริษัทได้อย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น

ภาษีเงินได้นิติบุคคล คืออะไร

ภาษีเงินได้นิติบุคคล (Corporate Income Tax) คือ ภาษีทางตรงประเภทหนึ่งที่จัดเก็บจากรายได้ของบริษัทหรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่จดทะเบียนตามกฎหมาย โดยคำนวณจากกำไรสุทธิทางภาษีในแต่ละรอบระยะเวลาบัญชี โดยทั่วไปคือ 12 เดือน เกิดจากรายได้จากกิจการ หรือเนื่องจากกิจการ หักด้วยรายจ่ายตามเงื่อนไขที่กรมสรรพากรกำหนด

ใครบ้างที่ต้องมีหน้าที่เสียภาษีเงินได้นิติบุคคล

ไม่ใช่ทุกองค์กรที่จะเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลในรูปแบบเดียวกัน กรมสรรพากรได้กำหนดขอบเขตของผู้มีหน้าที่เสียภาษีและผู้ได้รับการยกเว้นไว้อย่างชัดเจน ดังนี้

นิติบุคคลที่ต้องเสียภาษี

กลุ่มแรก คือองค์กรธุรกิจ และนิติบุคคลที่ดำเนินกิจการแล้วเกิดรายได้ หรือมีผลกำไรตามเงื่อนไขที่กฎหมายกำหนด ซึ่งมีหน้าที่หลักในการนำงบการเงินมาคำนวณ และยื่นเสียภาษีเป็นประจำทุกรอบบัญชี ได้แก่

• บริษัท หรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายไทย เช่น บริษัท จำกัด บริษัท มหาชน จำกัด ห้างหุ้นส่วนจำกัด และห้างหุ้นส่วนสามัญจดทะเบียน
• บริษัท หรือห้างหุ้นส่วนนิติบุคคลที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายต่างประเทศ แต่ดำเนินกิจการในประเทศไทย หรือมีลูกจ้าง/ตัวแทนในการทำธุรกิจในไทยจนได้รับกำไร
• กิจการร่วมค้า (Joint Venture) และกิจการค้าร่วม
• มูลนิธิหรือสมาคม ที่ประกอบกิจการมีรายได้ ยกเว้นมูลนิธิ หรือสมาคมที่รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังประกาศกำหนดให้เป็นองค์การ หรือสถานสาธารณกุศล

นิติบุคคลที่ได้รับการยกเว้นไม่ต้องเสียภาษี

ในทางกลับกัน กฎหมายก็ได้กำหนดข้อยกเว้นให้กับนิติบุคคลบางประเภทที่ไม่ต้องเสียภาษีเงินได้นิติบุคคล ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นหน่วยงานภาครัฐ องค์กรที่ไม่แสวงหาผลกำไร หรือกลุ่มที่ได้รับการสนับสนุนพิเศษ เพื่อกระตุ้นเศรษฐกิจของประเทศ ดังนี้

• มูลนิธิ หรือสมาคมที่ได้รับการประกาศกำหนดให้เป็นองค์การ หรือสถานสาธารณกุศล ตามประกาศกระทรวงการคลัง
• หน่วยงานรัฐบาล องค์กรของรัฐ หรือเทศบาล
• สถาบันการศึกษาของรัฐบาล หรือสถาบันการศึกษาเอกชนที่ตั้งขึ้นตามกฎหมายว่าด้วยสถาบันการศึกษาเอกชน
• นิติบุคคลที่ได้รับการส่งเสริมการลงทุน (BOI) ในส่วนของกิจการที่ได้รับการยกเว้นภาษีตามสิทธิประโยชน์ที่กำหนด

ภาษีเงินได้นิติบุคคล ต้องยื่นตอนไหน

การยื่นแบบแสดงรายการภาษีเงินได้นิติบุคคลจะแบ่งออกเป็น 2 ช่วงเวลาหลักในรอบระยะเวลาบัญชี เพื่อช่วยกระจายภาระภาษี และให้กรมสรรพากรติดตามผลการดำเนินงานของธุรกิจได้อย่างต่อเนื่อง ดังนี้

การยื่นภาษีครึ่งปี (ภ.ง.ด.51)

การยื่นภาษีครึ่งปี คือการทยอยชำระภาษีล่วงหน้า เพื่อไม่ให้บริษัทต้องรับภาระจ่ายเงินก้อนใหญ่ในคราวเดียวเมื่อถึงตอนสิ้นปี โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อประมาณการกำไรสุทธิทั้งปี แล้วนำมากึ่งหนึ่งเพื่อคำนวณและชำระภาษีล่วงหน้า ซึ่งยอดภาษีที่จ่ายไปในครึ่งปีแรกนี้ จะสามารถนำไปหักออกจากยอดภาษีที่ต้องจ่ายจริงในตอนสิ้นปีได้ 

สำหรับระยะเวลาการยื่น จะต้องยื่นภายใน 2 เดือนนับแต่วันสุดท้ายของครึ่งรอบระยะเวลาบัญชี เช่น หากรอบบัญชีของกิจการสิ้นสุด 31 ธันวาคม ครึ่งปีจะสิ้นสุดที่ 30 มิถุนายน และจะต้องยื่นภาษีครึ่งปีภายในเดือนสิงหาคมนั่นเอง

การยื่นภาษีประจำปี (ภ.ง.ด.50)

ส่วนการยื่นภาษีประจำปี คือการคำนวณกำไรสุทธิที่เกิดขึ้นจริงตลอดทั้งปี พร้อมแนบงบการเงินที่ได้รับการตรวจสอบ และรับรองโดยผู้สอบบัญชีรับอนุญาต ซึ่งเป็นขั้นตอนสำคัญที่นิติบุคคลทุกแห่งต้องจัดการให้ถูกต้องครบถ้วนตามที่กฎหมายกำหนด ซึ่งจะต้องยื่นภายใน 150 วันนับแต่วันสุดท้ายของรอบระยะเวลาบัญชี กรณีรอบบัญชีปกติแบบตามปีปฏิทิน สิ้นสุดวันที่ 31 ธันวาคม จะต้องยื่นภายในเดือนพฤษภาคมของปีถัดไป

หมดปัญหาเรื่องเอกสารภาษี จัดการง่ายดายด้วยโซลูชันจาก Ditto

ความท้าทายสำคัญของการยื่นภาษีเงินได้นิติบุคคล ไม่ใช่แค่เรื่องการคำนวณตัวเลข แต่คือการจัดการเอกสารประกอบการบัญชีที่กระจัดกระจาย และมีจำนวนมหาศาลตลอดทั้งปี ไม่ว่าจะเป็นใบเสร็จรับเงิน ใบกำกับภาษีหรือเอกสารสำคัญ อย่างภาษีหัก ณ ที่จ่าย หากเอกสารสูญหาย ค้นหาไม่พบ หรือจัดเก็บไม่เป็นระบบ อาจส่งผลให้ไม่สามารถนำรายจ่ายนั้นมาตัดบวกกลับทางภาษีได้ และเสี่ยงต่อการถูกเบี้ยปรับย้อนหลังได้

Ditto พร้อมเคียงข้างองค์กรคุณด้วยโซลูชันระบบจัดการเอกสารดิจิทัล (DMS) และระบบจัดการข้อมูลองค์กร (ECM) ที่ช่วยเปลี่ยนเอกสารกระดาษให้เป็นระบบดิจิทัลที่ค้นหาง่าย ปลอดภัย และถูกต้องตามมาตรฐานกฎหมาย นอกจากนี้ ยังรองรับการเชื่อมต่อระบบ E-tax Invoice ช่วยให้การรับ-ส่ง ใบกำกับภาษี และใบรับอิเล็กทรอนิกส์เป็นไปอย่างราบรื่น ลดข้อผิดพลาดในการทำบัญชี ยื่นภาษีได้อย่างถูกต้อง ตรงเวลา และสร้างความมั่นใจในทุกรอบการตรวจสอบจากกรมสรรพากร สำหรับใครที่สนใจ สามารถติดต่อสอบถามข้อมูล หรือรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ Line @dittothailand หรือโทร. 02-517-5555 ได้เลย

Frequently Asked Questions (FAQ)

เพิ่งจดทะเบียนบริษัทใหม่ ต้องเสียภาษีเงินได้นิติบุคคลเลยหรือไม่?

การเริ่มเสียภาษีจะนับตามผลประกอบการ และรอบระยะเวลาบัญชี หากบริษัทเพิ่งจดทะเบียน และยังไม่มีรายได้ หรือมีผลประกอบการขาดทุน จะยังไม่มีภาระภาษีที่ต้องชำระ แต่ยังมีหน้าที่ต้องยื่นแบบ ภ.ง.ด.50 พร้อมงบการเงินให้กรมสรรพากรรับทราบตามกฎหมายเสมอ

หากบริษัทดำเนินกิจการแล้วขาดทุน ยังต้องยื่นภาษีเงินได้นิติบุคคลไหม?

ยังต้องยื่นแบบภาษี ทั้ง ภ.ง.ด.51 (ครึ่งปี) และ ภ.ง.ด.50 (สิ้นปี) ตามปกติ แม้ผลการดำเนินงานจะขาดทุนสุทธิก็ตาม เพราะการยื่นแบบเป็นการแจ้งสถานะทางการเงินอย่างเป็นทางการ นอกจากนี้ ผลขาดทุนสุทธิทางภาษียังสามารถนำไปยกมาหักเป็นรายจ่ายในรอบระยะเวลาบัญชีถัดไปได้สูงสุดถึง 5 ปีอีกด้วย

นิติบุคคลสามารถนำรายจ่ายอะไรมาหักลดหย่อนภาษีได้บ้าง?

นิติบุคคลสามารถนำรายจ่ายที่เกี่ยวข้องโดยตรงกับการประกอบกิจการมาหักเป็นค่าใช้จ่ายทางภาษีได้ เช่น ค่าเช่าอาคาร เงินเดือนพนักงาน ค่าเดินทาง ค่าการตลาด รวมถึงรายจ่ายพิเศษที่รัฐบาลสนับสนุนให้หักภาษีได้เป็น 2 เท่า เช่น ค่าใช้จ่ายในการอบรมสัมมนาพนักงาน หรือค่าซื้อโปรแกรมซอฟต์แวร์ที่จดทะเบียนในไทย ทั้งนี้ รายจ่ายนั้นต้องมีหลักฐานเอกสารประกอบที่ชัดเจน และไม่เป็นรายจ่ายต้องห้ามตามมาตรา 65 ตรี แห่งประมวลรัษฎากร