บทความ

  ปัจจุบันปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (Climate change) ไม่ใช่เรื่องที่สามารถนิ่งนอนใจได้หรือเป็นเรื่องไกลตัวอีกต่อไป เนื่องจากนับวันปัญหาดังกล่าวยิ่งส่งผลกระทบชัดเจนขึ้น ​​การปล่อยคาร์บอนสุทธิเป็นศูนย์ (Net Zero) จึงกลายเป็นเป้าหมายที่ไม่เพียงแค่ฝ่ายกำหนดนโยบายจะเป็นผู้ขับเคลื่อนให้ประเทศบรรลุเป้าหมายที่ตั้งไว้เท่านั้น แต่ภาคเอกชนก็เป็นผู้เล่นสำคัญที่จะช่วยขับเคลื่อน และลดผลกระทบต่อปัญหาโลกร้อนได้ จึงทำให้เกิด Carbon Credit และตลาด Carbon Credit ขึ้นมาเพื่อช่วยแก้ไขปัญหา   บทความนี้เราจะมาไขข้อสงสัยกันว่าตลาด Carbon Credit คืออะไร? Carbon Credit ขายยังไง? และมีวิธีการคำนวณอย่างไร? ไปศึกษาพร้อม ๆ กันเลย     ทำความรู้จัก “ตลาด Carbon Credit”     ก่อนที่เราจะไปดูกันว่า Carbon Credit ขายยังไง Carbon Credit คำนวณอย่างไร เรามาทำความเข้าใจตลาด Carbon Credit กันก่อนดีกว่า ตลาด Carbon Credit หรือตลาดซื้อขายคาร์บอนเครดิตนั้น องค์การบริหารจัดการก๊าซเรือนกระจก (องค์การมหาชน) หรือ อบก. ได้ให้คำนิยามไว้ว่า เป็นสื่อกลางในการซื้อขาย... read more

  ข้อมูลองค์กรถือเป็นสิ่งที่มีมูลค่ามหาศาล เพราะเป็นรากฐานที่ใช้ในการขับเคลื่อน ตัดสินใจ และวางแผนการดำเนินงานต่าง ๆ เพื่อพัฒนาธุรกิจให้ก้าวไปข้างหน้า จึงมีการใช้วิธีต่าง ๆ เพื่อปกป้องข้อมูลให้เป็นความลับ ปลอดภัยและไม่รั่วไหล จนสร้างความเสียหายให้กับองค์กร ซึ่ง “Data Encryption” คือ หนึ่งในวิธีการป้องกันข้อมูลที่นิยมใช้งานกันอย่างแพร่หลาย ช่วยให้ข้อมูลปลอดภัยจากการโดนละเมิดหรือภัยคุกคามทางไซเบอร์ที่ก่อให้เกิดความเสียหายต่อองค์กรทั้งชื่อเสียงและทรัพย์สิน วันนี้เราจะพาคุณมาทำความรู้จักกับ Data Encryption กันให้มากขึ้น เพื่อให้เข้าใจกระบวนการทำงาน และประโยชน์ของการใช้งาน Data Encryption กับองค์กรที่มีข้อมูลมหาศาล     Data Encryption คืออะไร  การเข้ารหัสข้อมูล หรือ Data Encryption คือ การแปลงข้อมูลให้อยู่ในรูปรหัสคอมพิวเตอร์หรือโค้ด เพื่อให้เฉพาะผู้ที่มีสิทธิ์เข้าถึงคีย์ลับหรือรหัสผ่านเท่านั้นที่สามารถอ่านได้ ข้อมูลที่เข้ารหัสจะถูกเรียกว่า “Ciphertext” ในขณะที่ข้อมูลที่ไม่ได้รับการเข้ารหัสจะถูกเรียกว่า “Plain Text” ซึ่งช่วยรักษาความปลอดภัยของข้อมูลจากการถูกโจรกรรมและภัยคุกคามต่าง ๆ ที่อาจส่งผลให้องค์กรได้รับความเสียหาย     Data Encryption มีกี่ประเภท     Symmetric-key Cryptography  Symmetric-key Cryptography หรือที่เรียกว่า การเข้ารหัสแบบสมมาตร คือ การเข้ารหัสข้อมูลที่ผู้ส่งและผู้รับข้อมูลใช้คีย์ลับชุดเดียวกันในการเข้าและถอดรหัสลับ... read more

  การมีข้อมูลที่พร้อมใช้งานเป็นหนึ่งสิ่งที่หลายองค์กรต่างให้ความสำคัญ เพราะข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ที่ผ่านการวิเคราะห์มีความซับซ้อนและยากที่จะทำให้ผู้รับสารทุกคนเข้าใจ จึงได้มีการนำศาสตร์ที่ช่วยแปลงข้อมูลเป็นรูปภาพอย่าง Data Visualization มาประยุกต์ใช้กันอย่างแพร่หลาย เพื่อให้ผู้รับสารสามารถเข้าใจข้อมูลที่ซับซ้อนได้ในระยะเวลาที่รวดเร็วและถูกต้อง อีกทั้งยังช่วยให้การทำงานของนักวิทยาศาสตร์ข้อมูล “Data Scientist” และ นักวิเคราะห์ข้อมูล หรือ “Data Analyst” มีความสะดวกยิ่งขึ้น โดยในบทความนี้เราจะมาทำความเข้าใจกันว่า Data Visualization คืออะไร? มีกี่รูปแบบ? ทำไมจึงมีความสำคัญต่อกระบวนการวิเคราะห์? และยกตัวอย่าง 6 Data Visualization Tools ที่ได้รับความนิยมในปัจจุบัน     ทำความรู้จัก Data Visualization คืออะไร Data Visualization คือ การสรุปผลข้อมูลให้เป็นรูปภาพที่เขาใจง่าย ชี้ประเด็นของข้อมูลได้อย่างตรงจุด และสามารถเข้าใจได้ทันทีว่าชิ้นงานต้องการสื่อสารอะไรบ้าง เพราะข้อมูลที่ได้จากการวิเคราะห์ (Data Analytics) เป็นข้อมูลที่มีความซับซ้อน จึงต้องมีวิธีการนำเสนอแบบ Data Visualization ที่ช่วยให้ผู้รับสารทุกคนเข้าใจข้อมูลไปในทิศทางเดียวกัน และนำไปสู่การตัดสินใจอย่างชาญฉลาด     Data Visualization มีอะไรบ้าง อย่างที่เราได้กล่าวไปในหัวข้อข้างต้นว่า Data Visualization คือ... read more

  IoT หรือ Internet of Thing เป็นสิ่งที่ผู้ผลิตเริ่มให้ความสนใจมากขึ้น ด้วยแนวคิดเรื่องอุตสาหกรรม 5.0 ที่เป็นการเพิ่มประสิทธิภาพของเทคโนโลยีในอุตสาหกรรม ด้วยการช่วยวิเคราะห์และรวบรวมข้อมูล ทำให้อุตสาหกรรมการผลิตทำงานได้รวดเร็ว ยืดหยุ่น และสามารถผลิตสินค้าได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น   บทความนี้เราจะมาไขข้อสงสัยกันว่า IoT คืออะไร? และทำไมจึงได้รับความนิยมในปัจจุบัน และมีการนำ IoT มาใช้ประโยชน์ในด้านใดบ้างกับอุตสาหกรรมปัจจุบัน     IoT คืออะไร Internet of Things หรือ ระบบ IoT คือ ระบบที่เชื่อมต่ออุปกรณ์ต่าง ๆ  เข้ากับอินเทอร์เน็ต เพื่อให้สามารถรับส่งข้อมูลและทำงานร่วมกันได้อย่างอัตโนมัติ ระบบ IoT นี้มีความสำคัญในการเชื่อมโยงอุปกรณ์ในโลกดิจิทัล ไม่ว่าจะเป็น อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ เครื่องใช้ไฟฟ้า รถยนต์ หรือแม้กระทั่งอุปกรณ์ที่ใช้ในการผลิต ทำให้เกิดการควบคุมและการจัดการที่มีประสิทธิภาพมากขึ้น ซึ่ง IoT มีจุดประสงค์ในการช่วยให้ผู้ผบริโภคใช้ชีวิตได้ง่ายขึ้น สะดวกสบาย และเพื่อสุขภาพที่ดีขึ้น     การประยุกต์ใช้ IoT ในชีวิตประจำวัน หลังจาที่เราทราบันแล้วว่า IoT คือ ระบบที่เชื่ออุปกรณ์ต่าง ๆ... read more

  ปฏิเสธไม่ได้เลยว่า การเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยีในปัจจุบัน ทำให้มีการใช้ข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์หรือข้อมูลดิจิทัล (Digitalization) กันมากขึ้น ไม่ว่าจะเป็นภาครัฐที่ต้องการปรับตัวให้มีความทันสมัยมากขึ้น เพื่อให้สอดคล้องกับ พ.ร.บ. การปฏิบัติราชการทางอิเล็กทรอนิกส์ ช่วยอำนวยความสะดวกในการดำเนินงานระหว่างภาครัฐและประชาชน ให้มีความรวดเร็วและมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น โดยเราเรียกกระบวนการทำงานผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์นี้ว่า “e-Government Services” หรือ “รัฐบาลอิเล็กทรอนิกส์” บทความนี้จะพาคุณทำความรู้จักกันว่า e-Government Services คืออะไร? มีความสำคัญอย่างไร? และมีประโยชน์กับภาครัฐอย่างไรบ้าง?     e-Government Services Platform คืออะไร e-Government Services Platform หรือที่เรียกกันว่า e-Service คือ ระบบบริการประชาชนต่าง ๆ ของหน่วยงานภาครัฐหรือหน่วยงานราชการ ที่มอบความสะดวกให้กับประชาชนในการติดต่อและขอรับบริการจากภาครัฐได้จากทุกที่ทุกเวลาตามความต้องการ ซึ่งการประกาศใช้ พ.ร.บ. การปฏิบัติราชการทางอิเล็กทรอนิกส์ ถือเป็นก้าวสำคัญที่ทำให้เกิดการปรับเปลี่ยนรูปแบบการทำงานของภาครัฐให้มีความทันสมัยมากยิ่งขึ้น จึงมีการนำ e-Government Services Platform มาปรับใช้กับธุรกิจหลากหลายรูปแบบ เช่น ระบบการจองบริการต่าง ๆ (Booking Service) ระบบการชำระบิล... read more

  ในยุคที่โลกกำลังเผชิญกับความท้าทายด้านสิ่งแวดล้อมและสังคมมากมาย ทำให้ผู้บริโภคหันมาสนใจกับการอนุรักษ์โลกมากขึ้น ส่งผลให้ผู้บริหารองค์กรจำเป็นต้องปรับตัวและมองหากลยุทธ์ใหม่ ๆ เพื่อการเติบโตที่ยั่งยืน โดยไม่ให้ความสำคัญกับความสำเร็จทางธุรกิจเพียงอย่างเดียว แต่จะต้องมุ่งเน้นไปที่การใส่ใจปัญหาสิ่งแวดล้อมควบคู่ไปด้วย ซึ่งหนึ่งในแนวคิดที่กำลังได้รับความสนใจอย่างมากในขณะนี้ คือ “ESG” ซึ่งเป็นเทรนด์ใหม่ที่ผู้บริหารควรให้ความสำคัญ   บทความนี้เราจะพามารู้จักกันว่า ESG คืออะไร? มีประโยชน์และความสำคัญของแต่ละปัจจัยอย่างไรในการทำธุรกิจ? มาศึกษาไปพร้อม ๆ กันเลย   ESG คืออะไร ESG มาจาก Environment, Social และ Governance หรือแปลเป็นไทยว่า สิ่งแวดล้อม สังคม และบรรษัทภิบาล โดย ESG คือ แนวคิดเกี่ยวกับการดำเนินธุรกิจอย่างยั่งยืน (Sustainability) ที่คำนึงถึงปัจจัยทั้ง 3 ด้านนี้ควบคู่ไปกับผลประกอบการทางการเงิน ซึ่งในปัจจุบัน ESG คือ เทรนด์ที่ได้รับความนิยมจากองค์กรทั่วโลก เนื่องจากเป็นแนวคิดที่ตอบโจทย์ผู้บริโภค ช่วยแก้ปัญหาวิกฤตสิ่งแวดล้อม และสะท้อนให้เห็นถึงศักยภาพขององค์กรในการเติบโตตามการเปลี่ยนแปลงของโลก   ESG มีอะไรบ้าง อย่างที่เราทราบกันแล้วว่า ESG คืออะไร มาดูแนวคิดของ ESG ที่ได้รวบรวมปัจจัยทั้ง 3... read more

  อย่างที่เราทราบกันดีกว่าในยุค Digital Transformation ที่องค์กรส่วนใหญ่พยายามสร้างความเปลี่ยนแปลงเพื่อให้ธุรกิจก้าวตามทันเทคโนโลยี ด้วยการนำระบบและเทคโนโลยีสมัยใหม่เข้ามาปรับใช้เพื่ออำนวยความสะดวกในการทำงาน เพิ่มประสิทธิภาพในการทำธุรกิจ และสร้างความเติบโตได้อย่างยั่งยืน แต่นอกจากนั้นแล้ว สิ่งที่องค์กรต่างให้ความสำคัญไม่แพ้กันคือการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม จึงได้มีการนำระบบการขออนุมัติเอกสารออนไลน์ที่โดดเด่นด้านการลดปริมาณกระดาษอย่าง “e-Memo” มาปรับใช้ในองค์กร ในบทความนี้จะพามาทำความรู้จักกันว่า e-Memo คืออะไร? อำนวยความสะดวกให้กับองค์กรและสร้างประโยชน์อย่างไรบ้าง?     ทำความรู้จัก e-Memo คืออะไร e-Memo คือ ระบบจัดการและอนุมัติเอกสารด้วยลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ ที่ช่วยให้องค์กรสามารถจัดการเอกสารและขั้นตอนการอนุมัติต่าง ๆ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ ทดแทนการอนุมัติแบบเดิมที่ต้องใช้กระดาษ ทำให้ลดต้นทุน ประหยัดเวลา และเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ซึ่ง e-Memo คือระบบที่เหมาะสำหรับองค์กรที่ต้องการปรับเปลี่ยนกระบวนการทำงานให้เป็นดิจิทัล และเพิ่มความสะดวกด้วยการอนุมัติออนไลน์     คุณสมบัติที่โดดเด่นของ e-Memo   e-Memo สามารถสร้าง จัดเก็บ และค้นหาเอกสารได้ง่าย ช่วยให้การสื่อสาร การประสานงานภายในองค์กร รวดเร็วมากขึ้น กำหนดลำดับขั้นตอนการอนุมัติ (Workflow) ได้ตามต้องการ  ติดตามสถานะเอกสารแบบ Real-time ทุกที่ทุกเวลา  ลงลายเซ็นอิเล็กทรอนิกส์ (e-Signature) ได้อย่างปลอดภัย  เชื่อมต่อข้อมูลกับระบบอื่น... read more

  ในยุคเปลี่ยนผ่านสู่ดิจิทัล หรือ Digital Transformation มีข้อมูลมหาศาลถูกสร้างขึ้นในแต่ละวัน ทำให้องค์กรต่าง ๆ ต้องหันมาให้ความสำคัญกับการจัดการและวิเคราะห์ข้อมูลเหล่านี้ เพื่อนำไปใช้ประโยชน์ในการตัดสินใจและเข้าสู่สนามแข่งขันทางธุรกิจได้อย่างทัดเทียมกับองค์กรอื่น ๆ จึงเป็นสาเหตุให้ “Big Data” กลายเป็นขุมทรัพย์ที่มีค่าสำหรับการทำธุรกิจในยุค Marketing 5.0 นี้  สำหรับใครที่สงสัยว่าจุดเริ่มต้นของ Big Data นั้นย้อนกลับไปตั้งแต่เมื่อไหร่? และวิวัฒนาการของ Big Data มีความเป็นมาอย่างไรบ้าง? บทความนี้เรามีคำตอบมาให้     Big Data คืออะไร ก่อนที่เราจะไปดูวิวัฒนาการของ Big Data เรามาทำความเข้าใจความหมายของ Big Data กันคร่าว ๆ กันก่อน Big Data แปลเป็นภาษาไทยได้ว่า “ข้อมูลมหัต” หมายถึง ชุดข้อมูลจำนวนมหาศาล ทั้งแบบที่มีโครงสร้างชัดเจน (Structured Data) และไม่มีโครงสร้าง (Unstructured Data) ซึ่งเป็นข้อมูลที่ถูกรวบรวมมาจากหลายแหล่งแบบเรียลไทม์แล้วนำไปประมวลผล เพื่อใช้ประโยชน์ในด้านต่าง... read more

  อย่างที่ทราบกันว่า ทุกวันนี้เรากำลังอยู่ในยุคแห่งการเติบโตทางเทคโนโลยีสารสนเทศ ทำให้ “ข้อมูล” กลายเป็นสิ่งสำคัญ องค์กรต่าง ๆ มีการเก็บข้อมูลไปใช้ในการวิเคราะห์และสรุปผล เพื่อให้ได้มาสิ่งข้อมูลเชิงลึกที่สามารถนำมาต่อยอดทางธุรกิจ หนึ่งในวิธีการนำเสนอข้อมูลที่ช่วยจัดการกับข้อมูลจำนวนมหาศาลและลดความซับซ้อนของข้อมูลคือ “การแจกแจงความถี่ข้อมูล” ซึ่งประกอบไปด้วย การแจกแจงความถี่แบบไม่เป็นอันตรภาคชั้น และการแจกแจงความถี่แบบเป็นอันตรภาคชั้น หากคุณกำลังสงสัยว่าวิธีนี้คืออะไร เรามีคำตอบ     การแจกแจงความความถี่ข้อมูล คืออะไร   ก่อนจะไปทำความรู้จักอันตรภาคชั้น เรามาทำความเข้าใจกันก่อนว่าการแจกแจงความถี่คืออะไร การแจกแจงความถี่ (Frequency distribution) คือ วิธีการทางสถิติที่ใช้เพื่อจัดระเบียบข้อมูลที่รวบรวมไว้ให้เป็นระเบียบ ข้อมูลอาจเป็นคะแนนของนักเรียน อุณหภูมิของเมืองต่าง ๆ คะแนนในการแข่งขันวอลเลย์บอล ฯลฯ เพื่อให้เกิดความเข้าใจข้อมูลมากขึ้น ตลอดจนสามารถนำข้อมูลไปใช้ในการตัดสินใจหรือวางแผนต่อไป หลังจากการรวบรวมข้อมูล จึงมีการแสดงข้อมูลในรูปแบบตาราง ซึ่งเรียกว่าการแจกแจงความถี่นั่นเอง การแจกแจงความถี่สามารถแบ่งออกได้เป็น 2 ประเภทหลัก ๆ ดังต่อไปนี้    1. การแจกแจงความถี่แบบไม่เป็นอันตรภาคชั้น การแจกแจงความถี่แบบไม่เป็นอันตรภาคชั้น เหมาะสำหรับข้อมูลที่มีค่าสูงสุดและต่ำสุดไม่แตกต่างกันมากนัก หรือข้อมูลที่มีค่าของจำนวนที่แตกต่างกันไม่มากนัก การแจกแจงความถี่ในลักษณะนี้จะใช้ค่าสังเกตทุกค่าในการนำเสนอข้อมูล    2. การแจกแจงความถี่แบบอันตรภาคชั้น การแจกแจงความถี่แบบอันตรภาคชั้น เหมาะสำหรับข้อมูลที่มีค่าสูงสุดและต่ำสุดแตกต่างกันค่อนข้างมาก หรือในกรณีที่การแจกแจงความถี่โดยใช้ค่าสังเกตทุกค่าอาจไม่สะดวกนัก การจัดกลุ่มข้อมูลเป็นช่วงชั้นจะช่วยให้การนำเสนอข้อมูลมีความกระชับและเข้าใจง่ายขึ้น โดยแบ่งช่วงของค่าที่เป็นไปได้ออกเป็นอันตรภาคชั้น (Interval) แล้วแจกแจงความถี่ของข้อมูลตามช่วงชั้นที่กำหนดไว้  การเลือกใช้วิธีการแจกแจงความถี่ขึ้นอยู่กับลักษณะของข้อมูลและความสะดวกในการนำเสนอ เพื่อให้ผู้อ่านสามารถทำความเข้าใจและตีความหมายของข้อมูลได้อย่างถูกต้องและชัดเจน การเลือกใช้การแจกแจงความถี่ที่เหมาะสมจะช่วยให้การสื่อสารข้อมูลทางสถิติมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น     อันตรภาคชั้น... read more

  หลายคนคงสังเกตได้ว่าทุกวันนี้ โลกของเรากำลังเผชิญกับวิกฤตสิ่งแวดล้อมอย่างหนัก ทั้งอากาศที่แปรปรวนแบบสุดขั้ว การสูญเสียทรัพยากรธรรมชาติและความหลากหลายทางชีวภาพ ซึ่งปัญหาเหล่านี้ไม่ได้เกิดขึ้น ณ ที่ใดที่หนึ่งบนโลกเท่านั้น แต่กำลังเกิดขึ้นทั่วโลก โดยที่เราอาจไม่คาดคิดมาก่อนเลยว่าปัญหาเหล่านี้จะส่งผลกระทบกับสิ่งมีชีวิตและสิ่งแวดล้อมอย่างมหาศาล หากเรายังไม่ช่วยกันแก้ไขปัญหาและผลักดันแนวทางต่าง ๆ ให้เกิดขึ้นจริง ในอนาคตอาจเกิดวิกฤตสิ่งแวดล้อมที่ส่งผลกระทบหนักเกินกว่าที่จะแก้ และเกิดการสูญเสียเกินกว่าที่จะคาดการณ์ เพื่อสร้างความตระหนักรู้ให้มากขึ้น เราได้รวบรวม 7 วิกฤตสิ่งแวดล้อมในปัจจุบันที่ควรจับตามอง มาให้ศึกษาไปพร้อมกันในบทความนี้     ปัจจัยที่ทำให้เกิดวิกฤตสิ่งแวดล้อม วิกฤตสิ่งแวดล้อมมีสาเหตุมาจากหลายปัจจัยด้วยกัน โดยส่วนใหญ่มีจุดเริ่มต้นมาจากการสะสมของปัญหาสิ่งแวดล้อมที่เกิดจากมนุษย์และปัญหาสิ่งแวดล้อมที่เกิดจากธรรมชาติ ยกตัวอย่างเช่น   1. การเพิ่มขึ้นของประชากร เมื่อจำนวนประชากรเพิ่มสูงขึ้นเป็นทวีคูณ ความต้องการใช้ทรัพยากรธรรมชาติก็พุ่งตามไปด้วย ไม่ว่าจะเป็นที่อยู่อาศัย พื้นที่เพาะปลูก แหล่งอาหาร น้ำ พลังงาน และแร่ธาตุต่าง ๆ เมื่อทรัพยากรที่มีจำกัดไม่เพียงพอต่อความต้องการ มนุษย์จึงหันไปบุกรุกทำลายธรรมชาติเพื่อให้ได้มาซึ่งปัจจัยพื้นฐานในการดำรงชีพ ส่งผลให้เกิดความเสียหายต่อระบบนิเวศและเกิดวิกฤตสิ่งแวดล้อมตามมาอย่างคาดไม่ถึง   2. การเติบโตทางเศรษฐกิจ ภายใต้กระแสการพัฒนาที่เน้นการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ ก่อให้เกิดการใช้ทรัพยากรธรรมชาติอย่างสิ้นเปลือง เพราะมนุษย์มีความต้องการสิ่งอำนวยความสะดวกเพิ่มมากขึ้นตามมาตรฐานการครองชีพที่สูงขึ้น เช่น การมีรถยนต์ส่วนตัวหลายคันต่อครัวเรือน ซึ่งนำมาสู่ปัญหามลพิษทางอากาศ เสียง และความสั่นสะเทือน นอกจากนี้ ความต้องการใช้ทรัพยากรด้านอื่น ๆ เช่น การตัดไม้ทำลายป่า การใช้น้ำปริมาณมาก ล้วนส่งผลกระทบต่อการเกิดวิกฤตสิ่งแวดล้อมทั้งสิ้น เพราะมีการนำไปใช้อย่างไม่ยั่งยืนและไม่มีการสร้างขึ้นมาทดแทน   3. การพัฒนาของเทคโนโลยี เทคโนโลยีอันทันสมัยเอื้อให้มีการนำทรัพยากรธรรมชาติมาใช้อย่างง่ายดาย โดยเฉพาะในภาคการเกษตรที่มีการใช้เครื่องจักรกลการเกษตรในการผลิต... read more